blogs, interviews, berichten

Succesfactoren voor implementatie van Waarde-gedreven Zorg (HealthManagement.org, maart 2021)

In het maart 2021 issue van @HealthManagement.org publiceren @Matthijs van der Linde en @Ton Hanselaar over een onderzoek naar succesfactoren die kunnen helpen bij de toepassing in de praktijk van #WaardegedrevenZorg (#WGZ, #Value-Based HealthCare, #VBHC). Het betreft een vervolg op de uitkomsten van interviews die zijn gehouden met Nederlandse #WGZ experts. Zie ook https://bit.ly/3ksCoRN :

Een overzicht voor starters

In een eerder onderzoek hebben we de belangrijkste problemen in de zorg geschetst die bijdragen aan de druk op de gezondheidszorg en die opgelost kunnen worden door implementatie van WGZ (Hanselaar en van der Linde 2020).  Sinds 2018 proberen het Linnean-initiatief en het Nederlandse overheidsprogramma #UitkomstgerichteZorg de transitie naar een WGZ-systeem in Nederland te versnellen (#Linnean-initiatief). Ook gezien de hoeveelheid middelen die sindsdien zijn geïnvesteerd, leek het ons relevant te weten welke factoren door experts als belangrijk  worden beschouwd voor een succesvolle WGZ-implementatie.

Hoofdlijnen uit de interviews:

De gerapporteerde succesfactoren voor de implementatie van VBHC zijn, op hoofdlijn:

  • ‘Waarde’ voor de patiënt als kerndoel van de zorg
  • Een verantwoordelijk, uitgebalanceerd multidisciplinair team
  • Een visie en een plan
  • Goed begrip van de medische conditie en uitkomsten-set
  • WGZ als een veranderingsproces
  • Betrokken stakeholders
  • Goede financieringscontracten – honorering
  • Een verbeter-cultuur

Starters helpen

Met dit overzicht willen we alle bij een WGZ-initiatief betrokkenen, maar vooral de starters, informeren. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen hen helpen een best practice te creëren om te starten met een WGZ-initiatief of een bestaand intitiatief te optimaliseren. Punt voor punt verdeeld vanuit drie perspectieven, nl patiënt, zorgverlener en de kosten en IT, concluderen we als volgt.

Patiënten:

• De organisatie van de zorg moet zo zijn ingericht dat

a) de afgesproken uitkomsten gezamenlijk kunnen worden besproken in de spreekkamer tussen patiënt en mantelzorger, zowel vanuit medisch perspectief als vanuit het perspectief van het persoonlijke leven van de patiënt, en

b) gepersonaliseerde beslissingen kunnen worden afgewogen en samen worden genomen.

• Patiënten moeten vanaf het begin worden opgenomen in het multidisciplinaire team.

Betrek ze echt, praat niet over ze, maar mét ze! Niet alle patiënten zullen dit meteen kunnen doen, dus bouw (op) een netwerk van patiënten die al betrokken zijn en geef onderricht aan de anderen.

• Focus op patiënten als zorg-gebruikers én als informatie-verstrekkers. Maak samen inzichtelijk wat echt van waarde is voor hen (medisch, psychologisch, kwaliteit van leven).

• De communicatie met patiënten heeft veel baat bij dezelfde taal. Dit geldt trouwens ook voor collega-zorgverleners!

Zorgverleners:

Leidinggevenden:

• Focus op WGZ-initiatieven die echt tot verbeteringen kunnen leiden. Betrokkenheid van Bestuur en opinieleiders is gunstig voor het initiatief. Wijs als leiding middelen en begeleiding toe en zorg voor training / coaching voor alle betrokkenen.

• Leidinggevenden van WGZ-initiatieven moeten de gewenste WGZ-cultuur borgen. Ze moeten niet alles zelf willen oplossen, maar de verantwoordelijkheid zo veel mogelijk terug leggen bij de teamleden.

• Pas de organisatiestructuur aan bij wat nodig is voor de WGZ-realisering;  geef richting en ondersteun innovatie. Neem de tijd; het kan vijf jaar duren voordat u goed op weg bent.

Het multidisciplinaire team:

• Zoek eerst goed uit wie erbij betrokken moeten zijn; een goede teamsamenstelling met de juiste mensen, die de consequenties van de acties van het team kunnen dragen.

• Houd er rekening mee dat het zorgpad voor patiënten binnen en buiten de zorginstelling loopt.

• Zorg voor ondersteuning door competente mensen (bijv. externen) en training. Maak er tijd voor vrij (niet er even bij doen in de al drukke agenda van zorgverleners).

• Begin met een stapsgewijze, doordachte aanpak en begin pas als je het goed kunt, niet als er bijvoorbeeld niet genoeg patiënten zijn, of als je team simpelweg niet onderscheidend genoeg is.

• Definieer de belangrijkste uitkomstmaten die van belang zijn voor patiënten en zorgverleners en die motiveren om in de spreekkamer te bespreken. Maak gebruik van goed doordachte, gestandaardiseerde uitkomsten-sets en houd je eraan.

• Begin met het meten van uitkomsten op een gestandaardiseerde manier, maar ga pragmatisch te werk en beperk de administratieve lasten.

• Wees transparant over de resultaten en analyses (vaak eerst intern); maak de implicaties zichtbaar en bespreekbaar voor partijen en individuen.

• Innoveer en verbeter op gebieden waar ruimte voor verbetering is, bijv. communicatie met patiënten, ongewenste variatie, behandeling-gerelateerde veranderingen en verhouding resultaten / kosten.

• Leer van de uitkomsten. Let op: het is geen hulpmiddel om mensen te beoordelen, maar om resultaten voor patiënten te verbeteren.

Kosten en IT:

• Het zorgpad gaat over activiteiten die waarde moeten toevoegen, i.c. uitkomsten in relatie tot de ervoor gemaakte kosten. Alle (klinische en ondersteunende) activiteiten die geen toegevoegde waarde hebben voor de patiënt, moeten geïdentificeerd en verwijderd worden.

• Verzorgen van kostprijsberekeningen en passende IT- en data-analyses zijn nodig in verschillende fasen van het WGZ-proces. Het inhuren van topexpertise op deze gebieden kan enorm helpen.

• Pas de geldstroom hierop aan en koppel WGZ-zorg aan uitkeringen via contracten met externe partijen zoals zorgverzekeraars.

Met de antwoorden op de aan de WGZ-experts gestelde vraag “Welke succesfactoren helpen om het WGZ-concept in de praktijk te implementeren?” willen we een best practice bieden, voor diegenen die een WGZ-initiatief willen starten of zijn gestart.

Op de deze manier kunnen artsen en andere zorgverleners in toenemende mate de gidsen worden die hard nodig zijn in de hedendaagse gezondheidszorg. De moeilijkheid ligt niet in de geschiktheid van het WGZ-concept, maar in het loskomen van onze oude ideeën.

 

Referentie:

Hanselaar, A.G.J.M., van der Linde, M (2021): VBHC in Netherlands; Success Factors. HealthManagement.org The Journal, 21(2) 63-70.

Hanselaar, A.G.J.M., van der Linde, M (2020): Value-Based Health Care in the Netherlands; What problems could be solved? A report of interviews with 21 Dutch VBHC experts. HealthManagement.org The Journal, 20(9) 670-673.

Welke problemen moet VBHC eigenlijk oplossen? (HealthManagement.org nov 2020)

In de november 2020 issue van @HealthManagement.org publiceren @Matthijs van der Linde en @Ton Hanselaar over de problemen in de Nederlandse Gezondheidszorg. Problemen die kunnen worden opgelost door toepassing van #WaardegedrevenZorg. Het betreft een rubricering van de 21 interviews die zijn gehouden met Nederlandse #WGZ experts.

Zie ook https://bit.ly/3ksCoRN

#Valuebasedhealthcare #vbhc wordt steeds belangrijker
Waarde-Gedreven Zorg (WGZ, Value-based HealthCare, VBHC), gericht op het verbeteren van patiënt-uitkomsten zonder stijgende kosten, wordt steeds belangrijker. Dit aangezien het gebruik en de kosten van de gezondheidszorg ver boven de kosten van levensonderhoud blijven stijgen. Er worden inmiddels veel initiatieven genomen om waarde-gedreven zorg in de praktijk te brengen, ook in Nederland. De vraag is welke problemen, uitdagingen zo je wilt, daadwerkelijk kunnen worden opgelost door toepassing van VBHC. Dit heeft geleid tot een serie interviews met 21 Nederlandse VBHC-experts. In deze paper worden hun inzichten en meningen gepresenteerd.

Belangrijkste punten uit de interviews:

  • Er is onvoldoende kennis bij zorgaanbieders over wat en wie van waarde is voor de patiënt.
  • Er is een ongunstig economisch bedrijfsmodel.
  • De zorg wordt primair georganiseerd vanuit het perspectief van de arts en de zorginstelling, niet vanuit het perspectief van de patiënt.
  • De motivatie en het wederzijds vertrouwen van hulpverleners staan ​​onder druk.
  • Er is weinig landelijke samenhang in het verzamelen van gegevens en in de analyse van patiëntengroepen.
  • Partijen in de zorg zijn niet specifiek gericht op het verbeteren van gezondheidsresultaten die er echt toe doen voor de patiënt.

Een overzicht voor starters
Met dit overzicht willen we zorgverleners, innovators en beleidsmakers die een WGZ-initiatief willen starten of zijn gestart inzicht geven in de problematiek in de zorg. Ook willen we degenen die (nog) niet met WGZ in aanraking zijn gekomen, informeren over de antwoorden op deze vraag. Volgens de geraadpleegde experts kunnen bovengenoemde problemen worden opgelost door het VBHC-concept toe te passen. Door de activiteiten voor de patiënt goed en in samenhang te organiseren kunnen teams patiënt-waarde creëren. Met als doel betere uitkomsten voor de patiënten.

Nog een weg te gaan
De zorg is momenteel echter niet op deze manier georganiseerd, en dit ligt aan de basis van de problemen in de zorg. Sterker nog, de regels en financiering zijn tegen deze manier van werken. In een volgende paper laten we zien welke succesfactoren volgens dezelfde experts kunnen helpen om de zorg voor patiënten resultaatgericht en kostenbewust te maken.

Referentie:
Hanselaar, A.G.J.M., van der Linde, M (2020): Value-Based Health Care in the Netherlands; What problems could be solved? A report of interviews with 21 Dutch VBHC experts. HealthManagement.org The Journal, 20(9) 670-673.

Verandervermogen ook ná de Coronacrisis (SKIPR, 28 mei 2020)

Het verandervermogen, de capaciteit van een organisatie om effectief te reageren op veranderingen, blijkt volgens een studie van First Day Advisory Group en Business Fitscan niet te verbeteren, maar eerder te verslechteren. Deze studie, die uitgevoerd werd vóór het uitbreken van de coronacrisis, geeft een somber beeld, maar er zijn ook aanknopingspunten voor verhoging van het verandervermogen voor zorgprofessionals, juist ook ná de coronacrisis.

Wat is dat, Value-Based Health Care?

Value-Based Health Care (VBHC) is een methode van denken en inrichten van de gezondheidszorg. VBHC beoogt primair gezondheidswaarde voor de patiënten te verhogen in relatie tot de werkelijke daarvoor gemaakte zorgkosten. Het is een economisch, bedrijfskundig model en richt zich op specifieke patiëntengroepen, net als het bedrijfsleven zich richt op consumenten. 

Jan, bedoel je echt dat VBHC de zorg slechter maakt? (SKIPR, augustus 2019)

In een nieuwsitem in Qruxx van 24 juli wordt gerefereerd aan uitspraken van RVS-lid Prof. Jan Kremer tijdens een presentatie op het GGZ-congres Frisse kijk op kwaliteit in de GGZ. In het item worden enkele quotes weergeven, die suggereren dat VBHC leidt tot slechtere zorg. Niets is minder waar. Maar zorg er wel voor dat je het concept goed doordenkt en toepast. Volgens mij weet Jan Kremer dat ook wel.

Daag de dokter uit (SKIPR, juli 2019)

Dit is het verhaal van Mariya en haar ‘buddy’, de tumor Bertha, die laten zien wat het kan betekenen als patiënten echt zelf de regie nemen over hun gezondheid en de door henzelf noodzakelijk geachte gezondheidszorg. Om in de terminologie ven Exponential Medicine te blijven: ‘Don’t Let a Good Disruption Go to Waste’.

Technologie en de zorgbehoefte komen heel dicht bij elkaar (Mijn Gezondheidsgids, mei 2019)

Interview met Ton Hanselaar in Mijn Gezondheidsgids, mei 2019

Tekst: Cor Dol

Ton Hanselaar heeft inmiddels een rijke carrière in de zorg op zijn naam staan. Hij was onder meer algemeen directeur van het KWF. Vanuit zijn lang-bestaande passie voor patiëntgerichte zorg is Ton Hanselaar de laatste jaren intensief betrokken bij de ontwikkeling van Value Based Health Care in Nederland (VBHC). Zo adviseert hij het Value Based Health Care Center Europe en ondersteunt masterclasses op dit gebied. Onlangs publiceerde hij over de inzet van nieuwe technieken in de zorg en de betekenis daarvan voor de zorg en VBHC in het bijzonder. Tijd voor een interview.